ابتکار عمل در شطرنج

یک مثال ساده:

مسابقه دو مشت زن در رینگ مسابقه را تصور کنید،یکی از مشتزنها پی در پی به حریف خود ضربه می زند و مشتزن دیگر ضربه ها را دفاع می کند،درست است که مشتزن دوم هنوز شکست نخورده ولی اصطلاحا می گویند که مشتزن اولی ابتکار عمل را در دست گرفته و شانس پیروزی او بیشتر است.

برای مشاهده آموزش ،لطفا به ادامه مطلب بروید:

در شطرنج مفهوم ابتکار عمل  به این صورت بیان می شود که یکی از طرفین با انجام هر حرکت خود تهدیدی بوجود آورد و طرف دیگر مجبور به دفع آن تهدید گردد و به همین ترتیب یک سلسله حرکات توام با تهدید سبب شود که طرف مدافع از نقشه ها و طرحهای خود غافل شده و آرایش و هماهنگی سوارهایش را از دست بدهد.در بیانی ساده تر ابتکار عمل یعنی داشتن قدرت تهدید.

*ابتکار عمل می تواند از داشتن یک ستون باز بر روی قلعه حریف،داشتن یک پیاده رونده،داشتن مرکزمتحرک،داشتن برتری فضا و … حتی داشتن امکان بازی بهتر با سوارها حاصل شود.

با بررسی چند نمونه،بیشتر با  مفهوم ابتکار عمل آشنا خواهید شد.

نمونه اول

در وضعیت فوق نوبت حرکت با سفید است.ملاحظه کنید که سفید چگونه با انجام تهدیدهای متوالی هماهنگی سوارهای حریف را برهم زده در عین حال هماهنگی لازم را برای یک حمله قاطع را بین سوارهای خود ایجاد می کند.

۱.Nf3 Qc5 2.Be3 Qd6 3.Rfd1 Qc7 4.Nb5 Qc8 5.Ng5

با طرح Qe2 و گرفتن پیاده h5 و در نهایت حمله نیرومند علیه شاه حریف.

نمونه انیمیشن این وضعیت :

نمونه دوم

۱.e4 e5 2.Nf3 d6 3.Bb5+ Bd7 4.B.d7+ Q.d7 5.c4 Qg4?

سیاه با انجام این حرکت قصد دار یکی از پیاده های g2 یا e4 را بگیرد.اما این حرکت باعث عقب افتادن سیاه در گسترش سوارهایش خواهد شد.

گسترش سریع سوارها در شروع بازی یکی از مهمترین اصول بازی شطرنج است.

۶.o-o! Q.e4 7.d4

هنگامی که در گسترش از حریف خود پیش هستید بازی را باز کنید.زیرا این سوارهای گسترش یافته هستند که از فضای ایجاد شده استفاده خواهند کرد.

۷…c.d4 8.Re1 Qc6 9.N.d4 Q.c4?

با گرفتن پیاده دوم،سیاه خود را در معرض شکست قرار می دهد.این حرکت باعث باز شدن خطوط بیشتر بنفع سوارهای حریف شده و همچنین امکان گسترش سریع و تهدیدمند سوارهای سفید را فراهم می کند.

۱۰.Na3! Qc8 11.Bf4

با تهدید B.d6 .به وضعیت استقرار سوارهای دو طرف توجه کنید.سوارهای سفید آماده حمله نهائی هستند در حالیکه سوارهای سیاه همچنان در جای اولیه خود قرار دارند.این همان پیاده خوری و عدم گسترش سیاه است.

۱۱…Qd7 12.Nab5 e5

13.B.e5!

تخریب سد دفاعی شاه حریف، مهره های سیاه در وضعیتی نیستند که بتوانند از شاه خود به خوبی دفاع کنند.

۱۳…d.e5 14.R.e5+ Be7 15.Rd5 Qc8 16.Nf5 Kf8 17.N.e7 K.e7 18.Re5+

و سیاه در مقابل حرکت Qd6 هیچ دفاعی ندارد.

*موفق باشید*